Introductie

Mapping

Inleiding

Binnen LBZ on FHIR wordt de informatie uit de Landelijke Basisregistratie Zorg (LBZ) gemapt naar het FHIR-informatiemodel.

Mapping beschrijft hoe een gegeven uit het LBZ-datamodel wordt vertaald naar een element binnen een FHIR-resource. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de locatie van een gegeven, maar ook naar de betekenis, het datatype, de cardinaliteit en eventuele terminologie.

Het doel van de mapping is om de relatie tussen het bestaande LBZ-datamodel en het FHIR-model expliciet en eenduidig vast te leggen.

De mapping vormt daarmee de basis voor:

  • het definiëren van FHIR-profielen;
  • het maken van FHIR-examples;
  • het valideren van FHIR-data;
  • het uitwisselen van LBZ-gegevens met andere systemen;
  • het hergebruik van gestandaardiseerde FHIR- en ZIB-elementen.

Van LBZ naar FHIR

Een LBZ-gegeven wordt gekoppeld aan een element van een FHIR-resource.

Een vereenvoudigd voorbeeld:

LBZ gegeven FHIR resource FHIR element
Patiëntnummer Patient Patient.identifier
Geboortedatum Patient Patient.birthDate
Geslacht Patient Patient.gender
Naam Patient Patient.name

De mapping geeft hiermee antwoord op de vraag:

Waar en op welke manier wordt een specifiek LBZ-gegeven in FHIR vastgelegd?

Een mapping kan daarbij rechtstreeks zijn, maar kan ook aanvullende transformatie of interpretatie vereisen.

Niveaus van mapping

Binnen LBZ on FHIR onderscheiden we verschillende aspecten van mapping.

1. Structurele mapping

Structurele mapping beschrijft waar een gegeven in FHIR wordt opgeslagen.

Bijvoorbeeld:

LBZ patiëntnummer ↓ Patient.identifier

Hierbij wordt een LBZ-variabele gekoppeld aan een specifiek element binnen een FHIR-resource.

2. Semantische mapping

Semantische mapping beschrijft wat een gegeven betekent en hoe deze betekenis aansluit op het FHIR-model.

Een LBZ-variabele kan bijvoorbeeld inhoudelijk overeenkomen met een bestaand concept binnen een ZIB of een gestandaardiseerde terminologie.

Daarbij wordt waar mogelijk gebruikgemaakt van bestaande Nederlandse en internationale standaarden, zoals:

  • ZIB's;
  • SNOMED CT;
  • LOINC;
  • ICD-10;
  • andere relevante terminologiestandaarden.

3. Terminologiemapping

Wanneer een LBZ-waarde wordt uitgedrukt met een eigen codestelsel, kan een mapping nodig zijn naar een gestandaardiseerd FHIR-code-systeem.

Bijvoorbeeld:

LBZ code ↓ FHIR Coding ↓ SNOMED CT / LOINC / andere terminologie

Een terminologiemapping beschrijft daarmee de relatie tussen de oorspronkelijke LBZ-code en de gestandaardiseerde code.

4. Transformatie

Niet ieder LBZ-gegeven kan één-op-één worden overgenomen in FHIR.

Soms moet een waarde worden getransformeerd voordat deze als FHIR-data kan worden vastgelegd. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op:

  • datatype;
  • formaat;
  • eenheid;
  • codering;
  • samengestelde gegevens;
  • afgeleide gegevens.

De mapping documenteert in dergelijke gevallen welke transformatie noodzakelijk is.

Mapping en FHIR-profielen

De mapping en de FHIR-profielen hebben verschillende functies.

De mapping beschrijft de relatie tussen het LBZ-datamodel en het FHIR-model.

Het FHIR-profiel beschrijft vervolgens welke FHIR-structuur binnen LBZ on FHIR is toegestaan en welke regels daarvoor gelden.

Conceptueel:

LBZ datamodel │ │ mapping ▼ FHIR resource │ │ profiling ▼ LBZ FHIR Profile

Een mapping kan bijvoorbeeld aangeven dat een LBZ-patiëntnummer wordt vastgelegd in:

Patient.identifier

Het bijbehorende FHIR-profiel kan vervolgens specificeren:

  • welke identifier wordt gebruikt;
  • welke cardinaliteit geldt;
  • welk type identifier is toegestaan;
  • welke systemen/codes worden gebruikt;
  • welke andere beperkingen van toepassing zijn.

Mapping naar bestaande standaarden

Waar mogelijk wordt binnen LBZ on FHIR aangesloten op bestaande FHIR-profielen en Nederlandse informatiestandaarden.

Een belangrijk uitgangspunt hierbij is hergebruik vóór uitbreiding.

Wanneer een LBZ-gegeven al passend kan worden gemodelleerd met een bestaand FHIR-element of een bestaand Nederlands profiel, wordt dit bestaande model gebruikt.

Bijvoorbeeld:

LBZ │ ▼ FHIR Patient │ └── zib-Patient │ └── LBZ_patient

Hierbij kan het LBZ-profiel voortbouwen op een bestaand ZIB-profiel en alleen die beperkingen of aanvullingen definiëren die specifiek voor LBZ noodzakelijk zijn.

Mappingdocumentatie

De mappings binnen deze Implementation Guide worden per onderwerp of dataset gedocumenteerd.

Een mappingtabel bevat minimaal de volgende informatie:

Kolom Beschrijving
LBZ dataset De dataset of het onderdeel van het LBZ-datamodel
LBZ variabele De oorspronkelijke LBZ-variabele
FHIR profiel Het FHIR-profiel waarin het gegeven wordt vastgelegd
FHIR element Het specifieke FHIR-element
Datatype Het datatype waarin het gegeven wordt vastgelegd
Terminologie De gebruikte terminologie of codering
Mappingtype Het type relatie, bijvoorbeeld direct, transformatie of afgeleid
Toelichting Aanvullende informatie over de mapping

Een vereenvoudigd voorbeeld:

LBZ dataset LBZ variabele FHIR profiel FHIR element Mappingtype
Patiënt Patiëntnummer LBZ_patient Patient.identifier Direct
Patiënt Geboortedatum LBZ_patient Patient.birthDate Direct
Patiënt Geslacht LBZ_patient Patient.gender Transformatie
Patiënt Land LBZ_patient Patient.address.country Transformatie

Directe en afgeleide gegevens

Niet alle gegevens die in FHIR worden vastgelegd hoeven rechtstreeks uit één LBZ-variabele afkomstig te zijn.

We onderscheiden daarom onder andere:

Directe gegevens

Een direct gegeven wordt rechtstreeks vanuit een LBZ-variabele gemapt naar een FHIR-element.

LBZ variabele │ ▼ FHIR element

Afgeleide gegevens

Een afgeleid gegeven wordt berekend of samengesteld op basis van één of meerdere andere gegevens.

LBZ variabele A ─┐ ├──► afgeleid gegeven ───► FHIR element LBZ variabele B ─┘

Wanneer een gegeven afgeleid is, wordt in de mapping beschreven op basis van welke gegevens en volgens welke logica het wordt bepaald.

Referenties tussen FHIR-resources

FHIR maakt gebruik van resources die onderling naar elkaar kunnen verwijzen.

Een LBZ-gegeven kan daarom niet alleen naar een element binnen één resource worden gemapt, maar ook onderdeel zijn van een relatie tussen resources.

Bijvoorbeeld:

Observation │ └── subject ─────► Patient

De mapping beschrijft in dat geval niet alleen welk gegeven wordt vastgelegd, maar ook hoe de relatie tussen de betreffende FHIR-resources wordt gemodelleerd.

Doel van de mapping

De mapping binnen deze Implementation Guide heeft als doel om de vertaling van het LBZ-datamodel naar FHIR transparant, reproduceerbaar en controleerbaar te maken.

Daarbij streven we naar:

  • een eenduidige interpretatie van LBZ-gegevens;
  • maximaal hergebruik van bestaande FHIR-profielen en standaarden;
  • expliciete documentatie van transformaties;
  • consistente toepassing van terminologie;
  • traceerbaarheid van LBZ-variabelen naar FHIR-elementen;
  • een duidelijke relatie tussen mapping en FHIR-profielen.

De specifieke mappings worden in de volgende onderdelen van deze Implementation Guide beschreven.